Nh́n Lại Các Phiên Ṭa Của Cộng Sản Việt Nam
Lư Thái Hùng
Bước
vào năm 2010, Cộng sản Việt Nam đă dựng lên hàng loạt phiên ṭa.
Phiên ṭa phúc thẩm ngày 18 tháng 1 xét xử 3 nhà dân chủ (Trần Đức
Thạch, Vũ Hùng, Phạm Văn Trội) tại Hà Nội. Phiên ṭa sơ thẩm ngày 20
tháng 1 xét xử 4 nhà dân chủ (Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Công Định,
Nguyễn Tiến Trung, Lê Thăng Long) tại Sài G̣n. Phiên ṭa phúc thẩm
ngày 21 tháng 1 xét xử 6 nhà dân chủ (Nguyễn Xuân Nghĩa, Ngô Quỳnh,
Nguyễn Văn Túc, Nguyễn Văn Tính, Nguyễn Mạnh Sơn, Nguyển Kim Nhàn)
tại Hải Pḥng. Phiên ṭa ngày 29 tháng 1 sẽ xét xử chị Phạm Thanh
Nghiên ở Hải Pḥng, và nhà văn Trần Khải Thanh Thủy ngày 5 tháng 2
tại Hà Nội.
Đây là một sự kiện khá bất thường so với những phản ứng dè dặt trước đây của nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam trong những vụ xử án các nhà dân chủ. Một số người đă tỏ ra bi quan cho rằng Hà Nội đang ở thế mạnh – nhờ dựa vào Trung Quốc – thẳng tay trấn áp lực lượng đối kháng để củng cố quyền lực độc tôn. Có thật thế không?
Khi chế độ độc tài phải dựng ra nhiều phiên ṭa, vội vă xét xử và kết án hàng loạt những nhà dân chủ dưới những tội danh khác nhau, cho chúng ta thấy hai điều:
Một là t́nh h́nh chính trị không ổn định như họ mong muốn mà luôn luôn bị thách đố bởi làn sóng phản kháng của người dân.
Hai là e ngại những chống đối sẽ tác động bất lợi lên nội bộ đảng, làm tăng thêm nguy cơ “tự diễn biến” nội bộ hiện nay, nên phải tung ra những bản án nặng nề để răn đe.
V́ lư do đó mà khi đưa ra xét xử những vụ án chính trị, Cộng sản Việt Nam đă cân nhắc từng bản án nhằm đáp ứng mục tiêu chính trị của đảng trong từng thời kỳ.
Nh́n lại những vụ xử án các nhà dân chủ trong 10 năm vừa qua, chúng ta thấy là Cộng sản Việt Nam đă dùng đến 3 loại bản án khác nhau: “gián điệp”, “tuyên truyền chống nhà nước” và “âm mưu lật đổ chế độ” để giải quyết nhu cầu giữ ổn định chính trị.
Từ năm 2001 đến năm 2003, Cộng sản Việt Nam đă dùng bản án “gián điệp” để kết án các nhà dân chủ Lê Chí Quang, Nguyễn Khắc Toàn, Phạm Hồng Sơn, Nguyễn Vũ B́nh v́ đă dùng mạng Internet trao đổi thông tin với một số nhà đấu tranh tại hải ngoại. Mục tiêu chính của bản án được Hà Nội chọn vào thời điểm này là ngăn chận sự liên lạc, trao đổi giữa những nhà dân chủ ở trong và ngoài nước khi mà mạng Internet bắt đầu phát triển rộng lớn vào đầu năm 2000. Họ gọi đây là nguy cơ “diễn biến ḥa b́nh” của các thế lực thù địch bên ngoài.
Từ năm 2006 đến năm 2008, Cộng sản Việt Nam đă dùng bản án “tuyên truyền chống nhà nước” để kết án các nhà dân chủ như Linh Mục Nguyễn Văn Lư, Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công Nhân, Phạm Bá Hải... v́ họ đă liên kết với nhau tung ra các kiến nghị phê phán sự suy thoái và lạc hậu của chế độ. Đồng thời Hà Nội c̣n kết tội 9 nhà dân chủ Nguyễn Xuân Nghĩa, Ngô Quỳnh, Phạm Văn Trội, Vũ Hùng, Trần Đức Thạch… chỉ v́ những người này đă cùng nhau hành động treo biểu ngữ chống bá quyền Trung Quốc tại Hải Pḥng, Hải Dương. Mục tiêu chính của bản án được Hà Nội chọn vào thời điểm này là nhằm ngăn chận sự liên kết hành động của các nhà dân chủ và triệt hạ phong trào chống Trung Quốc có thể tạo ra những ảnh hưởng xấu lên uy tín của giới lănh đạo đảng.
Từ năm 2009, Cộng sản Việt Nam đă dùng bản án “lật đổ chế độ” với bản án cao nhất là tử h́nh để kết án các nhà dân chủ Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Công Định, Nguyễn Tiến Trung, Lê Thăng Long, Trần Anh Kim v́ cho là đă có những hành động làm nguy hại đến an ninh của chế độ. Mục tiêu chính của bản án được Hà Nội tung ra vào lúc này là muốn răn đe nỗ lực đối đầu công khai của các lực lượng dân chủ khi mà làn sóng chống đối đă bắt đầu lan tỏa trong mọi thành phần quần chúng từ dân oan khiếu kiện, công nhân, đến các tôn giáo, thanh niên trí thức vốn tiềm ẩn trong nhiều năm qua.
Hà Nội [...] không c̣n có thể tự tung tự tác trước nhiều áp lực.
Ngoài ra, sự kết án nặng nề đối với các trí thức trẻ trong vụ xử ngày 20 tháng 1 năm 2010 cho thấy nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam muốn tung ra một “tín hiệu” là sẵn sàng mạnh tay đối với giới trí thức. Chế độ cố dùng các phát biểu “nhận tội” của Luật sư Lê Công Định và Thạc Sĩ Nguyễn Tiến Trung để lung lạc giới trẻ tại Việt Nam.
Sự kiện Hà Nội phải bày vẽ ra nhiều loại bản án để đối phó với những phát biểu ôn ḥa của người dân, cho thấy là họ đang bị chấn động mạnh mẽ và không c̣n có thể tự tung tự tác trước nhiều áp lực. Đặc biệt là những áp lực từ trong chính nội bộ đảng.
Áp lực nội bộ mà Hà Nội lo sợ hiện nay chính là sự: 1/ Mất niềm tin vào lănh đạo của đảng viên; 2/ Mất đoàn kết giữa các cấp Ủy; 3/ Mất định hướng của sự phát triển đất nước. Họ gọi đây là nguy cơ “tự diễn biến” trong nội bộ.
Thật ra, nguy cơ này một phần do chính lănh đạo đảng gây ra qua những biện pháp sai lầm; nhưng phần khác quan trọng hơn chính là những tác động từ khát vọng tự do dân chủ, không chấp nhận sự cai trị độc tôn của đảng Cộng sản Việt Nam của người dân, và ḷng yêu nước của người Việt trước nguy cơ xâm lăng của Trung Quốc.
Chính những điều trên đă góp phần tạo ra hai viễn cảnh: Một là Hà Nội tiếp tục khống chế xă hội theo công an trị, t́m cách trấn áp mọi nỗ lực phản kháng bằng những bản án nặng nhất như hiện nay. Hai là Hà Nội phải từng bước coi sự phản kháng của người dân là một tiến tŕnh đương nhiên phải xảy ra của một xă hội dân chủ pháp trị. Cách nào đi chăng nữa th́ “ư dân là ư trời”, mọi chế độ đi ngược lại nguyện vọng của người dân sẽ bị sụp đổ.
Những vốn liếng chính trị mà Cộng sản Việt Nam sử dụng để trấn áp phong trào dân chủ trong 10 năm qua dưới những tội danh “gián điệp”, “tuyên truyền chống nhà nước”, “lật đổ chế độ” với án cao nhất là tử h́nh, đă cho thấy là họ khó có thể tiếp tục đi theo con đường công an trị. Bởi v́ những bản án đó đă trở thành lố bịch khi mà chính nội bộ đảng Cộng sản đang có vấn đề “tự diễn biến” như thú nhận của cấp lănh đạo.
Nói cho cùng “tự diễn biến” trong nội bộ không khác ǵ tiến tŕnh “lật đổ chế độ” khi mà con người sống trong chế độ đó không c̣n tin vào cấp lănh đạo nữa.
Lư Thái Hùng
25/1/2010