Trung Quốc trở thành nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới

 

Khoa Diễm,

phóng viên RFA

 

Đồng nhân dân tệ và đồng đô la Mỹ.

Trung Quốc đã vượt qua Nhật Bản để trở thành quốc gia có nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới. Sự kiện này sẽ gây ảnh hưởng thế nào cho nền kinh tế và ngay cả sự ổn định toàn cầu?

Đó là câu hỏi mà Biên tập viên Khoa Diễm của Đài chúng tôi đặt ra trong cuộc phỏng vấn Tiến sĩ Ken Weinstein, Chủ Tịch Điều Hành Viện nghiên cứu Hudson, có trụ sở đặt tại Washington. Tiến Sĩ Weinstein là một chuyên gia kinh tế, từng làm Ủy Viên Hội Đồng Cố Vấn Đối Ngoại cho Tổng thống Hoa Kỳ.

Không quá bất ngờ

Khoa Diễm: Thưa tiến sĩ, ông nghĩ gì trước tin Trung Quốc hiện là quốc gia có nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới?

Tiến Sĩ Weinstein: Trung Quốc qua mặt Nhật Bản là điều có thể đoán được nhiều năm nay rồi. Từ khi Trung Quốc mở rộng nền kinh tế thì người ta có thể đoán trước thế nào điều này cũng xảy ra, vì dân số của Trung Quốc quá đông so với dân số Nhật Bản. Thêm vào đó, nếu tính theo danh nghĩa GDP, tức là dựa trên giá cả tiền tệ, tôi nghĩ rằng chúng ta có thể nói là GDP của Trung Quốc qua mặt Nhật từ rất lâu rồi, vì đồng nhân dân tệ bị chính quyền kiểm soát nên sức mua của Trung Quốc vượt trội gấp đôi khả năng thu mua của Nhật. Nên chuyện Trung Quốc vượt Nhật để trở thành quốc gia có nền kinh tế đứng nhì thế giới là điều không quá bất ngờ.

Thành công của Trung Quốc là điều hiển nhiên khi sinh hoạt chung với cộng đồng kinh tế thế giới. Chế độ cộng sản đã từng đẩy lùi kinh tế Trung Quốc trong thời gian trước đây. Tôi nghĩ đây là một điều rất tự nhiên nếu chúng ta nghĩ đến dân số của quốc gia này, sự lớn mạnh trong phát triển công nghệ thông tin, và hiện tại Trung Quốc đang là quốc gia dẫn đầu trong các công nghệ xí nghiệp.

 

Bảng đánh giá của Ngân hàng Thế giới về mức độ tăng trưởng GDP của Trung Quốc trong những năm qua

Trong khi đó Nhật lại đang gặp những khó khăn rất lớn như là giá đồng yen giảm phát, thêm vào đó thị trường địa ốc và sức tiêu thụ của người dân Nhật đang xuống dốc. Người Nhật muốn mua được nhiều với giá thật rẻ, có lẽ vì những xí nghiệp tại đây xuất khẩu công việc cho những nước khác có giá nhân công rẻ hơn. Tỷ giá hối đoái của đồng yen tăng kỷ lục làm những sản phẩm của Nhật trở thành khó bán ở nước ngoài. Thêm một vấn đề lớn nữa mà Nhật gặp phải là dân số nước này ngày càng già đi, nền kinh tế ngày càng cũ kỹ, cái nhìn của quốc gia này cũng không còn lạc quan. Họ trở thành một xã hội bi quan có lẽ là do số nợ quốc gia quá lớn.

Nói như thế không có nghĩa là Trung Quốc không có những khó khăn nội địa. Thứ nhất sức mạnh kinh tế cũng phải tương xứng với dân số trong nước. Kế đến, Trung Quốc đang phải đối mặt với nhiều đe dọa thị trường lao động như Việt Nam chẳng hạn, nơi mà giá nhân công rất rẻ. Thêm vào đó, vấn đề chính trị tại Trung Quốc đang gặp rất nhiều khó khăn, điển hình là Tây Tạng, là tập thể người Hồi giáo trong nước, cũng như là Trung Quốc có thể phải đương đầu với những khó khăn đến ngay từ Bắc Hàn.

Trong một thời gian dài sắp tới, Trung Quốc còn phải đối diện với nhiều vấn nạn khác nữa; tuy nhiên, việc kiểm soát đồng nhân dân tệ đã phần nào giúp Trung Quốc có lợi trong vấn đề xuất khẩu. Nếu như một khi nền kinh tế Trung Quốc khá hơn, và họ chấm dứt việc kiểm soát đồng nhân dân tệ thì có lẽ nền kinh tế của Nhật sẽ đỡ hơn phần nào. Nói chung tình trạng khá gay go.

 

Xáo trộn sự cân bằng?

Khoa Diễm: Nhưng thưa ông, liệu sự phát triển mạnh mẽ này của nền kinh tế Trung Quốc có làm xáo trộn sự cân bằng kinh tế hiện đang có không?

Tiến sĩ Weinstein: Theo tôi nghĩ thì khi nói đến sự lớn mạnh kinh tế châu Á, không chỉ có Trung Quốc là đang phát triển mà chúng ta phải nhìn đến Ấn Độ nữa. Ấn Độ có lợi hơn Trung Quốc một tí, vì quốc gia này không có vấn nạn về dân số như Trung Quốc, một xã hội mà mỗi gia đình chỉ được có một con, và cả nước Ấn có khả năng nói tiếng Anh rất khá. Nhưng nếu nhìn toàn cảnh thì theo tôi, trong vòng 25 năm tới chúng ta sẽ thấy một châu Á rất giàu mạnh.

Tôi nghĩ rằng vai trò của Nhật sẽ giảm đáng kể nhưng cũng đừng quên rằng Nhật có những cái rất hay. Ví dụ như hiện nay Nhật đứng đầu về ngành robot, ngành sản xuất xe hơi và đang đứng đầu trong việc đối phó với vấn đề năng lượng. Tôi nghĩ nếu như những diễn biến chính trị không làm ảnh hưởng nặng nề đến Trung Quốc và tình hình Bắc Hàn ổn định, thì tất cả các quốc gia trong khu vực sẽ có nền kinh tế phát triển tốt. Nhưng tôi cũng phải nhắc lại là nếu, một chữ nếu rất to.

Triễn lãm xe hơi ở Jinan, Trung Quốc vào tháng 12 năm 2009.

Khoa Diễm: Vậy còn Việt Nam thì sao? Nền kinh tế của Việt Nam sẽ như thế nào khi Trung Quốc và Việt Nam đang có mối quan hệ mà hai chính quyền xem là quan hệ anh em?

Tiến Sĩ Weinstein: Tôi nghĩ kinh tế Việt Nam phát triển tốt là điều đương nhiên. Một khi hạ tầng cơ sở của Việt Nam được sửa chữa thì sẽ có thêm nhiều công ty từ Đài Loan và Trung Quốc đầu tư vào. Những quốc gia này đều cảm thấy rằng Việt Nam có một tiềm năng rất lớn do giá lao động nơi đây rất rẻ. Đồng thời người Đài Loan cho rằng người Việt Nam làm việc có quy củ, rất thẳng thắn, cũng như nguồn đầu tư của Đài Loan vào Việt Nam dễ kiểm soát hơn bên Trung Quốc.

Những công ty lớn của Trung Quốc cũng sẽ đầu tư vào Việt Nam và giúp nâng cấp hạ tầng cơ sở tại đây. Từ đó con số  xí nghiệp sản xuất của Việt Nam sẽ tăng và có thể trở thành một cường quốc về sản xuất, nếu như chính phủ Việt Nam cho phép những công ty này được họat động rộng rãi như chính phủ Trung Quốc đang làm. Một khi những công ty nước ngoài có thể đầu tư vào Việt Nam dài hạn thì tự nhiên ta sẽ thấy sự lớn mạnh nhất định trong kinh tế.

 

Khoa Diễm: Trong quá khứ, nhiều chuyên gia đã nói rằng một khi kinh tế Trung Quốc lớn mạnh thì quốc gia này sẽ nghĩ đến quân sự và đây là một mối lo cho thế giới. Ông có quan ngại về vấn đề này không?

Tiến Sĩ Weinstein: Đây quả là một mối lo rất lớn khi Trung Quốc đang phát triển rất nhanh và vững mạnh về công nghệ. Tất cả những phát triển này đều có hai mặt, do đó họ phải có kế hoạch minh bạch. Tôi nghĩ là nếu Trung Quốc dành những thành công về kinh tế của họ để củng cố quân đội của họ thì đây sẽ là một sai lầm rất lớn. Trước hết dừng phát triển kinh tế để phát triển quân sự là điều mà nền kinh tế của họ hiện nay chưa thể làm được, và sự thật là cũng không cần thiết. Trung Quốc cần và nên chú tâm vào việc phát triển nền kinh tế của họ. Dân chúng của họ cần được chăm sóc hơn là đổ một số tiền khổng lồ vào quân sự, trong khi quân sự không giúp được gì cho người dân.

 

Khoa Diễm: Xin cám ơn Tiến Sĩ Weinstein.